Nieuws

25 mei 2018

Op 24 mei 2018 publiceerde het onderzoeksconsortium van de NRO een rapport over de effectiviteit van anti-pestmethodes.  Vrijwel gelijktijdig kwam daarop een rapport van de Commissie Anti-pestprogramma’s. Meerdere scholen hebben ons gevraagd om een reactie te geven op deze rapporten en dan met name op het ontbreken van significante effecten op pesten bij Kanjertraining in de klas. Indien een effect niet significant is wil dat zeggen dat de score ook aan toeval kan worden toegeschreven. 

Hoewel de Stichting Kanjertraining in grote lijnen, de conclusies en aanbevelingen van beide onderzoeksrapporten kan onderschrijven willen we ook enige opmerkingen en kanttekeningen plaatsen.

Wat staat er nu echt in de rapporten
Het eerste wat opvalt is dat beide rapporten een stuk genuanceerder zijn geschreven dan in een aantal krantenartikelen is te lezen. De effecten die bij programma’s wel zijn gevonden, zijn bijvoorbeeld niet heel groot. Op pagina 80 van het NRO-rapport valt dit na te lezen (tabel 6.2). “De effecten van de geëvalueerde programma’s zijn op hun best vrij bescheiden en zijn gemiddelde effecten die niet alle leerlingen in alle klassen helpen.” We delen dan ook de reactie van de Commissie Anti-pestprogramma’s op pagina 6 waarin gesteld wordt dat één van de belangrijkste conclusies in het Eindrapport van het onderzoeksconsortium te ver gaat namelijk: “Pesten blijkt in het primair onderwijs binnen een schooljaar te kunnen worden verminderd met specifiek op pesten gerichte programma’s.”

Kanjertraining is een totaalprogramma voor gedrag en geen one-issuemethode
Doordat de Kanjertraining zich op veel meer onderwerpen dan alleen pesten richt was het vanuit dat oogpunt te begrijpen dat de effecten op korte termijn gering zouden zijn. De reden dat wij ons in tegenstelling tot andere programma’s destijds niet uit het onderzoek hebben teruggetrokken is dat we oprecht benieuwd waren hoe we er op dit onderdeel zouden uitrollen. Mensen die ons kennen weten dat we ons ook niet graag profileren als enkel en alleen een anti-pestmethode. Weliswaar is het effect op pesten in dit onderzoek voor de Kanjertraining niet aangetoond. Op andere onderwerpen is er wel bewijs. Kinderen laten een afname zien van probleemgedrag en depressieve gevoelens, alsmede een toename op welbevinden en zelfwaardering in klassen met veel problemen en op psychologenpraktijken. Zie daarvoor de erkenning in de databank voor effectieve jeugdinterventies. Deze erkenning blijft, zo is vandaag bevestigd, gehandhaafd.

De periode waarin scholen gevolgd konden worden is te kort
We leiden leerkrachten normaal gesproken op in een periode van 4 jaar. Omdat we weten dat het een poosje duurt voordat de leerkrachten het één en ander in de vingers hebben. Een cultuurverandering vergt simpelweg meer tijd dan een jaar. Leerkrachten moeten in de gelegenheid gesteld worden de lessenreeks zich eerst eigen te kunnen maken. Kanjertraining onderschrijft dan ook de aanbeveling van het consortium om scholen langer te volgen. In tegenstelling tot de reactie van de minister op het rapport pleiten wij ervoor om deze verantwoordelijkheid niet bij de programma-eigenaren te leggen maar uit te laten voeren door een onafhankelijke commissie.

Mate van implementatie
Op pagina 31 van het NRO-onderzoeksrapport valt te lezen dat van de eerste 14 hoofdstukken er gemiddeld maar 11 zijn behandeld. Doordat de scholen, in verband met de onderzoeksopzet, pas na de herfstvakantie konden starten is dit logisch. De krachtige feedbackoefening ‘Pettenkwadrant’ wordt echter pas vanaf hoofdstuk 12 aangeboden. Op dezelfde pagina lezen we dat het slechts 2 van de 31 klassen gelukt is om ouders bij de methode te betrekken zoals Kanjertraining dit adviseert. Veel leerkrachten gaven aan liever eerst te oefenen met het geven van de lessen alvorens ouders te betrekken. Juist de ouderbetrokkenheid is één van de meest effectieve elementen van de Kanjertraining. Daarnaast zijn er geen groepen 1,2 en 3 meegenomen in het onderzoek naar de Kanjertraining. Gezien het aansprekende materiaal dat de Kanjertraining juist voor deze doelgroep heeft is het een gemiste kans om deze doelgroep niet mee te nemen in het onderzoek.

Kanjertraining werkt wel bij conflicten
Wat in de meeste kranten niet te lezen valt, maar wel in het NRO-onderzoeksrapport is opgenomen is de aanwezigheid van een moderatie-effect door ervaren conflicten in de klas (pagina 33). Dit wil zeggen dat indien er al weinig conflicten waren in de klas, dit niet verder verbetert. Dat is logisch. Er valt niets te verbeteren. Wat niet duidelijk wordt gecommuniceerd in de media is het feit dat zonder Kanjertraining conflicten toenemen in de klas. De Kanjertraining voorkomt een toename van conflicten. Daarnaast is bekend dat de Kanjertraining curatief zeer sterk is, met name als deze gegeven wordt door een psycholoog van de Kanjertraining. Daar waar de conflicten het grootst zijn, blijken we het meest effectief. Dit effect is iets om trots op te zijn. 

Kanjertraining blijft in ontwikkeling
We feliciteren overigens de methodes die in dit onderzoek wel significante effecten hadden: Prima, Taakspel en Alles Kidzzz. Hetzelfde geldt voor Kiva dat weliswaar niet in dit onderzoek is onderzocht, maar die op basis van eigen onderzoek al eerder hun effectiviteit hadden aangetoond. De methodes die minder gescoord hebben wensen we veel succes toe met het aanbrengen van verbeteringen.

Natuurlijk had Stichting Kanjertraining liever gehad dat de uitkomsten mooier waren dan nu gepresenteerd zijn. Laten we daar helder over zijn. De bevindingen van deze onderzoeken zullen we zeker gebruiken om onze methode verder te verbeteren. We zullen ons blijven inspannen voor onderzoek naar effecten op langere termijn. Dank ook voor alle warme reacties van scholen die in de praktijk met veel plezier werkzaam zijn met de Kanjertraining. We hopen elkaar gauw weer op één van onze trainingsdagen te zien. Mochten er verder nog vragen zijn, kunnen die uiteraard altijd gesteld worden.

Almere, 4 juli 2017

Een belangrijke ontwikkeling van het afgelopen jaar was de totstandkoming van de vragenlijst voor Sociale Veiligheid. Voor de Onderwijsinspectie is het monitoren van de Sociale Veiligheid door scholen momenteel een speerpunt binnen het toezichtkader. Het monitoren van de Sociale Veiligheid dient te gebeuren met een gestandaardiseerd instrument dat betrouwbaar en valide is. We zijn er trots op dat de inspectie heeft aangegeven dat het instrument dat door Stichting Kanjertraining is ontwikkeld, als één van de eerste aanbieders hieraan voldoet. 

Op deze manier kunnen scholen in een korte tijd relevante informatie verzamelen over het welbevinden van kinderen, de veiligheidsbeleving, de mate van agressie die kinderen ondervinden, maar ook de angst die zij ervaren, de mate waarin de klas mogelijke problemen ziet en of de leerkracht in staat is hier op een adequate manier tegen op te treden. 

Wij willen de Primair Onderwijs scholen bedanken die hebben geholpen bij het verzamelen van data, zodat er betrouwbare en valide normen zijn voor de Sociale Veiligheidslijst.

Gezien de grote vraag hebben we besloten de vragenlijst ook beschikbaar te stellen voor het voortgezet onderwijs. Het is erg fijn dat verschillende Voortgezet Onderwijsscholen hebben aangegeven mee te willen helpen met het verzamelen van data, zodat er ook voor deze doelgroep betrouwbare en valide normen komen.

 

Almere, 4 juli 2017 - onderstaande nieuwsbrief is verzonden op 4 juli 2017.

Beste Kanjerscholen,

De zomervakantie staat voor de deur. Veel scholen zijn druk met de afronding van het schooljaar en het maken van plannen voor het nieuwe cursusjaar. Met deze nieuwsbrief willen wij u graag op de hoogte brengen van recente ontwikkelingen en vooruitblikken naar het komend schooljaar. 

In het afgelopen schooljaar is de oprichter van de Kanjertraining (Gerard Weide) met pensioen gegaan, toch zijn we dankbaar dat hij nog enkele scholen heeft willen en kunnen helpen met een interventietraining. Inmiddels zit zijn laatste training er echter toch echt op en geniet hij samen met zijn vrouw van het welverdiende pensioen. 

Vragenlijst Sociale Veiligheid goedgekeurd door de Onderwijsinspectie

Het monitoren van de Sociale Veiligheid dient te gebeuren met een gestandaardiseerd instrument dat betrouwbaar en valide is. We zijn er trots op dat de inspectie heeft aangegeven dat het instrument van Stichting Kanjertraining voldoet aan de eisen. Op dit moment is het kenniscentrum van Stichting Kanjertraining druk bezig met het verzamelen van data voor het Voortgezet Onderwijs.


Max en gezond gedrag

In het voorjaar presenteerde we op de NOT beurs het nieuwe themaverhaal Max en gezond gedrag. Geschikt voor de middenbouw van het Primair Onderwijs om aansluitend op de Koningsspelen mee van start te gaan. Tevens een mooi hulpmiddel voor scholen die zich willen profileren als gezonde school. Het digitale lesmateriaal van Max en gezond gedrag is gratis beschikbaar voor Kanjerscholen via het KanVAS.

Max en seksualiteit

Voor de bovenbouw van het Primair Onderwijs en de onderbouw van het Voortgezet Onderwijs was er al langere tijd het themaverhaal Max en Seksualiteit. Recent pleitte de Nationaal Rapporteur Mensenhandel en seksueel geweld in het rapport Effectief preventief voor de ontwikkeling van lespakketten om seksueel geweld te voorkomen. Achter de schermen zijn wij druk bezig met de ontwikkeling van een handleiding bij de lessenreeks. Nieuwe inzichten worden verwerkt waardoor het verhaal in schooljaar 2017-2018 aangepast zal worden en de thematiek breder wordt neergezet. Wij zullen u op de hoogte stellen zodra deze digitale lessenreeks beschikbaar is via het KanVAS.

Voor de jongste doelgroep

Ook de jonge doelgroep wordt niet vergeten. Het afgelopen jaar zijn er veel peuterverhaaltjes geschreven, maar ook hier zijn nog druk in ontwikkeling. Zowel op peuterspeelzalen, kinderdagverblijven en instroomklassen worden de eerste verhalen al gebruikt. De verhaaltjes zijn goed na te spelen met de handpoppen. 

Veel positieve reacties hebben we ontvangen op de dagritmekaarten. Van enkele scholen ontvingen we het verzoek voor extra dagritmekaarten. Hier is gehoor aan gegeven. In augustus verwachten we enkele nieuwe kaarten aan de serie te kunnen toevoegen. De dagritmekaarten zijn te downloaden op het KanVAS en staan onder materiaal voor kinderen.

Werkboek voor groep 5 en aandacht voor Social Media

Regelmatig kregen we de vraag van scholen waarom groep 5 geen werkboek heeft. Naar verwachting zal het werkboek voor Max en de Zwerver, met aandacht voor Social Media, gelanceerd worden halverwege het schooljaar 2017-2018. 

Daarnaast is in de nieuwe druk van de werkboeken 1/2/3 voor het schooljaar 2017-2018 de start gegeven aan een doorlopende leerlijn over Social Media. Deze zal in het schooljaar 2018-2019 verder uitgewerkt worden.

NIEUW in het trainingsaanbod: de praktijkdag en de KanVAS-training

Voorheen kwamen de trainers van de Kanjertraining alleen in klassen als er flinke problemen waren. Dit kwam ook omdat de filosofie van de Kanjertraining is dat de leerkracht veel zelf kan. Dit vinden we nog steeds. Tegelijkertijd kwam vaak de vraag binnen om de (kern)oefeningen van de Kanjertraining voor te doen in de klas.  Met name de oefening van het pettenkwadrant, maar ook kenmerkende werkvormen zoals motor en benzinepomp of het oefenen met behulp van de anti-pestposters bleken bij te dragen aan het vergroten van de borging van de Kanjertraining in de groep. 

Wegens deze vraag is de praktijkdag toegevoegd aan ons trainingsaanbod. Wij nodigen van harte de ouders uit om bij deze praktijkdag aanwezig te zijn. Ouderbetrokkenheid is sinds jaar en dag één van onze grootste speerpunten. Voor nieuwe basistrainingen bieden we de praktijkdag standaard aan, voor scholen die al beschikken over Kanjerlicenties op aanvraag. Tijdens een praktijkdag kan een trainer in ongeveer drie (bovenbouw)groepen anderhalf uur oefeningen komen voordoen. 

Het werken met de vragenlijsten van het Kanjer Volg- en Adviessysteem (KanVAS) is een onderdeel dat standaard wordt aangeboden tijdens de derde dag van de basistraining en tijdens nascholingen. Binnen het Kanjer Volg- en Adviessysteem wordt veel doorontwikkeld. Scholen die zich willen toeleggen op de mogelijkheden van het planmatig werken met het KanVAS kunnen contact opnemen om een verdiepings- of opfriscursus KanVAS te boeken. Daarnaast blijft de telefonische support en altijd gratis. 

Onderzoek NRO en TNO

Eind van het jaar verwachten we de uitkomsten van het NRO-onderzoek. Een interessant onderzoek waarin een consortium van universiteiten en het Trimbos-instituut in opdracht van het Ministerie van Onderwijs Cultuur en Wetenschap een grootschalig onderzoek doet naar de effectiviteit van verschillende kansrijke anti-pestprogramma’s. 

Een ander interessant onderzoek is het onderzoek dat momenteel plaatsvindt door een consortium waarin onder andere TNO samenwerkt met de universiteit van Amsterdam. Zij onderzoeken met behulp van zogenaamde microtrials welke invloed specifieke elementen hebben op de effectiviteit van trainingen. 

Als het zover is zullen wij u over de bevindingen van bovenstaande onderzoeken informeren.

Nieuw liedjes voor de bovenbouw van de basisschool

Het afgelopen jaar zijn er aan de digiborden veel liedjes voor de onderbouw toegevoegd. Inmiddels hebben we in de vorm van Frets! een prettige partner gevonden die bovenbouwliedjes ontwikkeld. In de digibord begeleiding van groep 6 t/m 8 zijn de eerste liedjes te bewonderen. Het leuke van deze liedjes is dat er naast een meezingversie ook een video beschikbaar is waarin het lied wordt aangeleerd. Momenteel worden er extra liedjes geschreven. Dus ook hiervoor geldt, houd het KanVAS in de gaten.

 

Nieuwe beloningsstickers bij Uitgeverij Stam

Beloningsstickers met Kanjertraining afbeeldingen voor de onderbouw waren al heel lang te verkrijgen bij uitgeverij Stam. Inmiddels is er ook een velletje gemaakt met afbeeldingen die geschikt zijn voor de bovenbouw. De stickers kunnen niet besteld worden in de webshop van de Kanjertraining, maar bij Uitgeverij Stam. 

Ouder- en kindtraining

De Kanjertraining waar ouders en kinderen gezamenlijk naar toe kunnen wordt aangeboden op ongeveer 20 plekken in Nederland. Deze training behoort tot de categorie van trainingen met de hoogst mogelijke vorm van effectiviteit. Klik hier voor een overzicht van de psychologische praktijken. Het materiaal voor de ouder- en kindtraining is onlangs volledig hertekend en zal kinderen, jongeren en hun ouders nog meer aanspreken.

Kanjertheater

Leuk om te weten. Twee Kanjerpraktijkhouders hebben een interactieve voorstelling gemaakt voor groep 5 t/m 8. De titel van de voorstelling luidt: “Kanje’r bij horen?” Het is een toneelstuk over het thema erbij horen. Vier meisjes, Zara, Eva, Guusje en Eleonora worstelen ieder op hun eigen manier om een onderdeel van hun groep te kunnen zijn. Het is een voorstelling waarbij kinderen worden uitgenodigd om mee te praten en mee te doen over dit thema. Op www.kanjertheater.nl is meer informatie te vinden.

Het nieuwe lesprogramma 'Max en gezond gedrag' voor groep 4 is op 10 april 2017 definitief gelanceerd.

Het lesprogramma 'Max en gezond gedrag' is ontworpen naar aanleiding van het steeds grotere aantal kinderen met een ongezonde leefstijl. Zij eten te vaak ongezond en bewegen of sporten te weinig. Door het aanbieden van dit lesprogramma leren leerlingen nieuwe dingen te (durven) proeven en leren zij waardering te ontwikkelen voor een bredere reeks aan groenten en fruit. Ook wordt een grotere fysieke activiteit en fitheid gestimuleerd. Anderzijds kan op sociaal emotioneel vlak pestgedrag worden voorkomen of verminderd. Kortom, in elke les wordt aandacht besteed aan drie componenten: sociale omgang, sporten en gezond eten.  

Na het aanbieden van het knieboek van groep 4, ‘Max en de klas’, kan met 'Max en gezond gedrag' worden gestart, dat bestaat uit tien lessen. Max laat de leerlingen kennis maken met uiteenlopende sporten en laat hen verschillen eetgewoonten zien. In de eerste les wordt duidelijk dat Max net zijn zwemdiploma heeft behaald en nu van zijn ouders op een sport mag. Hij vindt het moeilijk om een sport uit te kiezen, dus vraagt hij zijn vrienden om advies. Zij blijken allemaal op een andere sport te zitten en bieden hem aan een keer mee te komen sporten. Hij mag dan ook bij hen blijven eten. In de daaropvolgende lessen gaat Max steeds met iemand anders mee naar zijn/haar training en leert hij verschillende eetgewoonten en culturen kennen. 

Het nieuwe lesprogramma 'Max en gezond gedrag' is gratis beschikbaar voor scholen met een geldige Kanjerlicentie. De lerarenhandleiding van 'Max en gezond gedrag' is gratis te downloaden via het Kanjer Volg- en Adviessysteem (KanVAS). De gratis digibordlessen van 'Max en gezond gedrag' zijn beschikbaar via het KanVAS. We danken in het bijzonder de gemeente Katwijk en de betrokken scholen uit Katwijk voor het meedenken en de deelname aan de pilot.